De mens is ondernemend. Dat is het uitgangspunt in het denken van Jane Jacobs (1916-2006). Daar komt bij haar geen psychologie bij kijken. Het is een ervaringsfeit. Ze ziet het gewoon als ze om zich heen kijkt. Kijken is haar grote kracht, en daarover nadenken. Haar denken is dus niet gestoeld op het onderzoek van anderen, om daarop voort te bouwen, maar op wat ze zelf ziet. Dat maakt haar een volstrekt origineel en onafhankelijk denker. Haar eerste thema was de straat: wat gebeurt daar in een stad? Daaruit volgen de thema’s: wat gebeurt er economisch in een stad en hoe ontstaat een stad eigenlijk; en dan: waarom kun je een onderscheid maken tussen handel en bestuur als twee systemen om te overleven; en tenslotte: hoe past de economie van de mens in het systeem van de natuur?

De straat blijft op 4eco onbesproken. Over het ontstaan van de ‘eerste’ stad gaat het artikel ‘De uitvinding van de stad (of van de landbouw)’. Over de economie van de stad gaat de vijfdelige serie ‘Waar komt de economische groei vandaan?’ Zie voor links naar alle items ook Jane Jacobs, stad als economische eenheid bij. In de eerste twee afleveringen van de ‘Inleiding’ bij deze serie lees je nog wat meer over deze bijzondere denker.

Overlevingssystemen zijn het onderwerp van het Paradigmaserieboek Handel en bestuur: twee stelsels. Zij ziet dat er twee zijn. Het gelijknamige artikel ‘Handel en bestuur’ in de rubriek Ethiek geeft een samenvatting van de belangrijkste gedeelten van dit boek. Zie daarover Jane Jacobs schreef Handel en bestuur. Er wordt ook kort aan gerefereerd, met het schema in aflevering 24 van het artikel ‘Catastrofologie’ in de rubriek Ontwrichtingen de toepassing ervan in aflevering 25.

Tenslotte is er nog het artikel ‘De natuur van de economie’ over systeemdenken in de rubriek Complexiteit. Als we ons niet op de dingen maar op de processen concentreren vervagen de grenzen tussen natuur en economie. Dat houdt in dat de economie gehoorzaam is aan natuurlijke principes.

Bij het begin daarvan vindt u ook een lijstje van welke boeken Jane Jacobs schreef. Zie in verband met het laatstgenoemde artikel ook model, vijf vormen van economische groei door de stad, multipliëreffect, positieve terugkoppeling als middel tegen ontwrichting, negatieve terugkoppeling als middel tegen ontwrichting en overleven van de best aangepaste.