Ecologie – Economie – Energie – Ethiek – Complexiteit – Ontwrichting: dat is 4x e + c + o = 4eco.  Deze zes rubrieken leveren basiskennis waarmee we kunnen inschatten hoe we er voor staan. Lees hierover meer in de inleiding in ‘Over 4eco’.

Elke rubriek bevat artikelen (die regelmatig worden aangevuld). Elk artikel bestaat uit afleveringen. Als u zich inschrijft ontvangt u elke dag een nieuwe aflevering van het lopende artikel. Neem hier een abonnement. Het is gratis.

Vanaf woensdag 20 maart gaan we verder met een vertaling van de studie The Polycrisis: The causal mechanisms of crisis entanglement van het Canadese Cascade Institute dat geleid wordt door emeritus hoogleraar politicologie Thomas Homer-Dixon. (De studie is inmiddels ook verschenen als wetenschappelijk artikel in het tijdschrift Global Sustainability [no. 7, jan. 2024].) De auteurs van het Cascade-artikel zijn: Michael Lawrence, Thomas Homer-Dixon en Scott Janzwood (Cascade Institute), Johan Rockström en Jonathan Donges (Potsdam Institute for Climate Impact Research) en Ortwin Renn (Helmholtz Center Potsdam).
Op 4eco verschijnt deze studie onder de titel De mondiale polycrisis: de causale mechanismen van crisisverstrengeling (24 afleveringen). De vertaling is van de hand van Gertjan Cobelens. We zijn het Cascade Institute bijzonder dankbaar voor hun vertaaltoestemming.
Samenvatting: Meerdere wereldwijde crises – waaronder een pandemie, klimaatverandering en de oorlog van Rusland tegen Oekraïne – zijn recentelijk zodanig verstrengeld geraakt dat hun reikwijdte significant is toegenomen, met verwoestende effecten, terwijl het inzicht in die verstrengeling ondermaats is gebleven. Een toenemend aantal wetenschappers en beleidsmakers omschrijft de huidige situatie als een ‘polycrisis’. Er valt echter veel af te dingen op hoe dit neologisme gedefinieerd wordt. In dit artikel voorzien wij het concept van een precieze definitie, benadrukken we de toegevoegde waarde ervan in vergelijking met verwante concepten en bieden we een theoretisch kader voor het verklaren van de causale mechanismen die veel van de grote crises van dit moment met elkaar verbinden. Binnen dit kader ontstaat een mondiale crisis wanneer een of meer snel bewegende trigger-gebeurtenissen verknoopt raken met traag veranderende tektonische spanningen, waardoor een mondiaal systeem uit balans wordt geduwd en in een volatiele en schadelijke staat van disbalans terechtkomt. Vervolgens identificeren we drie causale trajecten – gemeenschappelijke spanningen, domino-effecten en terugkoppelingen tussen systemen – die meerdere mondiale systemen met elkaar kunnen verbinden om zo een reeks gelijktijdige crises te ontketenen. Aan de hand van actuele voorbeelden laten we zien dat het concept van de polycrisis een waardevol hulpmiddel is om zich ontvouwende crises te begrijpen, bruikbare inzichten te verschaffen en richtingen aan te geven voor toekomstig onderzoek.

Verdere informatie vindt u onder ‘over 4eco’: over Doel en verantwoording en dat dit een project van Jan van Arkel is. De Inhoudsopgave geeft niet alleen al toekomstige titels, maar ook de titels van de artikelen die onder ‘boeken’ te vinden zijn.

Joseph Mallord William Turner, Burning of the House of Lords and Commons*, 1834, Cleveland Museum of Art

Hoop

De structuur van de website
Elke rubriek heeft een eigen openingsartikel. De openingsartikelen bij Ecologie, Economie, Energie en Complexiteit vormen (in deze volgorde) samen een overzicht van onze biofysische grenzen. Ze zijn somber over de toekomst. Het openingsartikel bij Ethiek toont dat sommige mensen al zo’n 4.000 jaar geleden inzagen dat wij ecologisch verkeerd bezig zijn.

Deze vijf rubrieken monden als het ware uit in de zesde rubriek, die van Ontwrichting (zie de figuur).

Na de filosofische introductie Na de apocalyps is er bij de rubriek Ontwrichting een tweede, extra lang en veelzijdig openingsartikel met de titel Catastrofologie. U vindt bij Ontwrichting verder een dozijn artikelen over heel diverse ontwikkelingen die allemaal naar ontwrichting leiden. Ze vormen evenzoveel facetten van het grote geheel.

In het artikel Weten, doen en hopen in ‘Over 4eco’ wordt het onderscheid uitgewerkt tussen ‘wat we moeten weten?’, ‘wat we kunnen doen?’ en ‘wat we mogen hopen?’. Dit onderscheid vormt de basis van 4eco, waarbij ‘weten’ veel aandacht krijgt. Want op dat vlak maken we fouten en pas als we dat door hebben, kunnen we bepalen wat we kunnen ‘doen’, waarna we mogen ‘hopen’ dat die maatregelen goed uitpakken.

U denkt misschien, allemaal artikelen die naar ontwrichting leiden, dat hoeft voor mij niet zo; maar we kunnen onze ogen er niet meer voor sluiten – dat ontdekken steeds meer mensen. En daarbij, de artikelen zijn altijd leerzaam en vaak verrassend interessant.

Kunnen we ontwrichting omzetten in opbloei?

We moeten snel iets ‘doen’ om ontwrichting te voorkomen. Dat blijkt verre van eenvoudig, want het is ons maatschappelijk systeem zelf dat de moeilijkheden veroorzaakt. Dit vergt een ‘vooruitziende blik’, zoals in de Inleiding wordt uitgelegd. We hebben een nieuw paradigma nodig en juist die totale ommezwaai schept kansen voor opbloei in plaats van ontwrichting (zie de figuur).

Met een nieuwe rubriek ‘Hoop’ wil 4eco vanaf de zomer van 2023 proberen ook hierbij de weg te wijzen naar een juiste aanpak. Het boek Het betekenisweb van Jeremy Lent probeert hier de filosofische basis voor te leggen.